گزارش سانحه فوقسبک آبیک: علت و درسهای ایمنی پرواز
گزارش سانحه فوقسبک آبیک: علت و درسهای ایمنی پرواز
گزارش سانحه فوقسبک در فرودگاه آزادی آبیک: علت اصلی و درسهای ایمنی
مقدمه
در زندگی روزمره، از اشتباهات خود درس میگیریم و دفعه بعد محتاطتر عمل میکنیم. اما در هوانوردی، ممکن است اولین اشتباه، آخرین اشتباه باشد. به همین دلیل، گزارشهای رسمی بررسی سوانح، گنجینهای ارزشمند برای جلوگیری از تکرار حوادث هستند. هدف این یادداشت آسیب زدن به هیچ فردی نیست؛ هدف فهمیدن زنجیره رویدادها و کاهش خطر برای همه خلبانان و مربیان است. این دانش در کتابهای درسی کمتر آمده و بسیاری از آن با هزینهای سنگین به دست آمده است.
سلب مسئولیت: این مطلب توسط یک رسانه غیررسمی و صرفاً بر اساس گزارش منتشرشده سازمان هواپیمایی کشوری تهیه شده است. متن بهصورت بازنویسی و خلاصه ارائه شده و برای جزئیات کامل، به فایل PDF پیوست مراجعه کنید.
خلاصه ماجرا
تصویری کلی از سانحه
در یکی از روزهای مرداد ۱۴۰۳، یک هواپیمای فوقسبک آموزشی در فرودگاه آزادی آبیک دچار سانحه شد. پرواز آموزشی بعد از برخاستن از باند ۲۸، با بازگشت و نشستن غیرمتعارف روی باند ۱۰ همراه شد. پس از آن، خلبان مجدداً بدون حفظ مسیر استاندارد به پرواز درآمد و در ارتفاع پایین برای فرود در باند ۲۸ دور زد. در نتیجه، هواپیما به حالت واماندگی رسید و با بال و چرخ سمت چپ به زمین خورد.
پیامد انسانی
بر اساس گزارش، یکی از هنرجویان بر اثر جراحات وارده جان خود را از دست داد و مربی پرواز با جراحات جدی به بیمارستان منتقل شد. آتشسوزی رخ نداد و نشت سوخت از بال توسط کارکنان فرودگاه کنترل شد.
علت اصلی و عوامل مؤثر
علت اصلی
بر اساس گزارش، در این سانحه نقص فنی مطرح نبوده است. علت اصلی، عامل انسانی اعلام شده است. تصمیمهای عجولانه و خارج از روال در مرحله نشستن و برخاستن، هواپیما را به شرایطی برد که کنترل آن در ارتفاع کم از دست رفت.
عوامل کمکی
- ضعف در نظارت و آموزش: گزارش به ضعف عملکرد مدیر عملیات و آموزش مرکز آموزشی در نظارت بر فرایند آموزش و ارزیابی اشاره میکند.
- ضعف واحد برج کنترل: گزارش، عملکرد واحد برج کنترل فرودگاه را در صدور مجوز فرود در شرایطی که باند توسط هواپیمای دیگری اشغال بود، ضعیف ارزیابی کرده است.
راهکارهای پیشگیری
توصیههای گزارش
- بازنگری در شرایط احراز رتبه مربیهای پرواز فوقسبک و نحوه ارزیابی عملکرد آنها
- تدوین یا بازبینی دستورالعمل پرواز محلی فرودگاه آزادی
- ارتقای کارایی خودروهای ایمنی و امداد فرودگاه
- بررسی الزامات سیستم کیفیت و ایمنی مراکز آموزش خلبانی فوقسبک
- اقدام اصلاحی آموزشگاه در حوزه عملیات و آموزش و گزارش نتایج به سازمان
درسهای عملی برای خلبانان
این بخش برداشت عمومی از یافتههای گزارش است و توصیه رسمی سازمان نیست.
- قبل از هر تصمیم غیرعادی در مدار ترافیک، ارتفاع و مسیر را دوباره بررسی کنید.
- پیش از نشستن، از اشغال یا آزاد بودن باند مطمئن شوید.
- در ارتفاع کم، از دور زدن تند و مانورهای ناگهانی که احتمال واماندگی را بالا میبرد، پرهیز کنید.
- اگر فرود مطمئن نیست، زود و با ارتفاع کافی تصمیم به دور زدن استاندارد بگیرید.
- بر اساس گزارش، هواپیما پیش از این سانحه چند حادثه کوچکتر داشته که همگی تعمیر و دوباره به بهرهبرداری رسیدهاند. بررسی فنی موتور توسط مرکز تعمیراتی مجاز نشان داده که قطعات اصلی موتور آسیبی ندیدهاند و موتور در لحظه سانحه روشن بوده است. گزارش همچنین تأکید دارد که این بررسیها نشاندهنده نقص فنی مؤثر در سانحه نبوده است. توجه داشته باشید که این متن خلاصهای از گزارش است و جزئیات بیشتری در فایل اصلی آمده است.